Việc bảo trì thiết bị phòng mổ không chỉ là để “kéo dài tuổi thọ máy” mà quan trọng nhất là để đảm bảo an toàn tính mạng bệnh nhân và tránh gián đoạn ca mổ.
Dưới đây là khung thời gian và các dấu hiệu quan trọng để xác định thời điểm cần bảo trì định kỳ cho thiết bị phòng mổ:
1. Phân loại theo chu kỳ thời gian (Bảo trì phòng ngừa – PM)
Hầu hết các hãng sản xuất thiết bị y tế lớn (GE, Siemens, Philips, Dräger) đều khuyến cáo quy trình bảo trì dựa trên thời gian:
- Hàng ngày (Trước mỗi ca mổ): Do điều dưỡng hoặc kỹ thuật viên thực hiện.
- Kiểm tra rò rỉ máy gây mê (Leak test).
- Kiểm tra độ sáng đèn mổ.
- Kiểm tra nguồn điện dự phòng (UPS).
- Định kỳ 3 – 6 tháng: Do kỹ sư y tế (Bio-med) thực hiện.
- Thay thế các vật tư tiêu hao định kỳ (ron cao su, cảm biến oxy, màng lọc khí máy thở).
- Kiểm tra hệ thống thủy lực/điện của bàn mổ.
- Vệ sinh các màng lọc bụi của các máy móc điện tử.
- Định kỳ 12 tháng:
- Hiệu chuẩn (Calibration): Đảm bảo các chỉ số đo lường trên Monitor, máy gây mê là chính xác tuyệt đối.
- Kiểm định (Validation): Thực hiện theo quy định của Bộ Y tế để được cấp phép tiếp tục sử dụng.
2. Dựa trên các chỉ số kỹ thuật (Dấu hiệu “Cảnh báo”)
Đừng đợi đến khi hết 6 tháng, bạn cần bảo trì ngay khi thấy các dấu hiệu sau:
- Hệ thống khí sạch (HVAC): Khi đồng hồ đo chênh áp báo chỉ số nằm ngoài khoảng an toàn (thường là dưới 5Pa) hoặc khi lưu lượng gió thổi từ trần giảm đi. Điều này cho thấy màng lọc HEPA đã bị tắc.
- Thiết bị dùng Pin (Monitor, Máy sốc tim): Khi thời gian sử dụng pin giảm nhanh hoặc sạc không vào. Pin y tế cần được thay thế sau mỗi 2 năm ngay cả khi chưa hỏng.
- Hệ thống đèn mổ: Khi đèn xuất hiện tình trạng nhấp nháy, giảm cường độ sáng hoặc tay treo đèn bị lỏng, trôi (không giữ được vị trí cố định).
- Máy dao mổ điện: Khi thiết bị báo lỗi tiếp địa (Return electrode alarm) thường xuyên hoặc công suất cắt không ổn định.
3. Sau các sự cố hoặc thay đổi hạ tầng
Bạn bắt buộc phải bảo trì và kiểm tra lại toàn bộ hệ thống nếu:
- Phòng mổ vừa mới sửa chữa, sơn lại hoặc can thiệp vào hệ thống điện/nước/khí.
- Sau khi xảy ra sự cố chập điện hoặc sét đánh trong bệnh viện.
- Thiết bị bị rơi rớt hoặc bị đổ dịch (máu, nước muối sinh lý) vào bên trong máy.
4. Quy định pháp lý (Kiểm định bắt buộc)
Theo Nghị định của Chính phủ về Quản lý thiết bị y tế, các thiết bị thuộc Nhóm B và C có khả năng gây mất an toàn cao (như máy gây mê, máy thở, máy sốc tim, dao mổ điện) bắt buộc phải được kiểm định bởi đơn vị có chức năng:
- Kiểm định lần đầu: Trước khi đưa vào sử dụng.
- Kiểm định định kỳ: Thường là 1 lần/năm.
- Kiểm định sau sửa chữa lớn.
5. Tại sao không nên bỏ lỡ kỳ bảo trì?
- Tránh “Mổ hở nửa chừng”: Sẽ rất nguy hiểm nếu máy gây mê hoặc bàn mổ gặp sự cố khi bệnh nhân đang trong trạng thái mê sâu hoặc vết thương đang mở.
- Tránh sai lệch chẩn đoán: Một Monitor không được hiệu chuẩn có thể báo sai huyết áp hoặc nhịp tim, dẫn đến bác sĩ đưa ra thuốc sai liều lượng.
- Tiết kiệm chi phí: Bảo trì định kỳ (thay dầu, thay ron) rẻ hơn rất nhiều so với việc phải thay mới toàn bộ bo mạch hoặc cụm linh kiện đắt tiền do hư hỏng nặng.
